Erk PVC Makine mühendislik ekibiGüncellendi:
PVC reçetesi nasıl okunur? phr ve katkı grupları
PVC reçeteleri yüzde ile değil phr ile yazılır. phr’nin ne anlama geldiğini, katkı gruplarının görevlerini ve reçeteyi mikser şarjında kilograma çevirmeyi örnekle anlatıyoruz.
İçindekiler6
phr ne demek?
PVC reçeteleri genellikle yüzde ile değil phr ile yazılır. phr, İngilizce "parts per hundred resin" ifadesinin kısaltmasıdır ve 100 birim PVC reçinesine karşılık eklenen katkı miktarını gösterir. Reçetede PVC reçinesi her zaman 100 phr kabul edilir; diğer bileşenler buna göre yazılır.
Örneğin "stabilizan 3 phr" ifadesi, her 100 kg PVC reçinesi için 3 kg stabilizan kullanıldığı anlamına gelir. Bu yazım biçiminin avantajı, katkı oranlarının reçinenin miktarına göre sabit kalmasıdır: bir katkı eklendiğinde ya da çıkarıldığında diğer bileşenlerin phr değerleri değişmez. Yüzde ile yazılan bir reçetede ise her değişiklik tüm oranları kaydırır.
Bir PVC reçetesinde hangi gruplar bulunur?
Reçetenin içeriği ürüne göre değişir; ancak çoğu PVC dry blend reçetesinde şu gruplar yer alır:
Grup | Görevi | Tipik olarak kullanıldığı ürünler |
|---|---|---|
PVC reçinesi | Reçetenin temeli (100 phr). K değeri, işlenebilirliği ve mekanik özellikleri etkiler | Tümü |
Isı stabilizanı | İşleme sırasında PVC’nin ısıyla bozulmasını önler | Tümü |
Kayganlaştırıcı (iç ve dış) | Erimeyi ve metal yüzeylere yapışmayı kontrol eder | Profil, boru, levha |
Dolgu (ör. kalsit) | Maliyeti ve rijitliği etkiler | Profil, boru, zemin kaplama |
Darbe modifiyesi | Darbe dayanımını artırır | Pencere profili, bazı borular |
Proses yardımcısı | Jelleşmeyi ve eriyik dayanımını iyileştirir | Profil, köpük levha |
Pigment ve titanyum dioksit | Renk ve UV dayanımı | Profil, kablo, zemin kaplama |
Plastifiyan | PVC’yi yumuşatır, esneklik verir | Kablo, hortum, film (yumuşak PVC) |
Hangi katkının hangi miktarda kullanılacağı ürünün standardına, hammadde tedarikçinizin önerilerine ve üretim deneyiminize göre belirlenir. Erk PVC Makine reçete geliştirmez; reçetenizin mikserde ve dozajlamada doğru uygulanması için ekipmanı tasarlar.
phr değerleri kilograma nasıl çevrilir?
Mikser şarjı kilogram olarak tartıldığı için reçetenin phr değerlerini şarj ağırlığına çevirmek gerekir. Yöntem iki adımlıdır:
- Reçetenin toplam phr değerini bulun: Tüm bileşenlerin phr değerlerini toplayın (PVC reçinesi 100 dahil).
- Her bileşeni oranlayın: Bileşenin şarjdaki miktarı = şarj ağırlığı × (bileşenin phr değeri ÷ toplam phr).
Örnek hesap: Hesabı göstermek için toplamı 150 phr olan varsayımsal bir reçete düşünelim (bu bir reçete önerisi değildir).
- 300 kg’lık bir şarjda PVC reçinesi: 300 × (100 ÷ 150) = 200 kg
- Aynı şarjda 3 phr’lik bir katkı: 300 × (3 ÷ 150) = 6 kg
Aynı reçete 150 kg’lık bir şarjda çalıştırılırsa bütün miktarlar yarıya iner; phr değerleri ise değişmez. Bu nedenle reçeteyi phr olarak saklamak, farklı boyutta mikserlerde aynı ürünü üretmeyi kolaylaştırır.
Şarj ağırlığı neye göre seçilir?
Şarj ağırlığı mikserin kapasitesine ve karışımın yığın yoğunluğuna bağlıdır. Yüksek dolgulu bir reçete aynı hacimde daha ağır, hafif bir reçete daha hafif bir şarj oluşturur. Erk’in EPM-H yatay turbo PVC mikser serisi şarj başına 150–500 kg, EPM-V dikey turbo PVC mikser serisi ise 100, 150 ve 200 kg şarj aralığında çalışır. Şarj ağırlığından saatlik kapasiteye geçmek için PVC mikser kapasitesi hesaplama yazımıza bakabilirsiniz.
Reçeteyi dozajlamaya aktarırken dikkat edilecekler
- Küçük miktarlar: 1 phr’nin altındaki katkılar büyük bir şarjda bile birkaç yüz gram olabilir. Bu bileşenlerin hassas tartılması reçetenin en kritik kısmıdır.
- Sıvılar: Plastifiyan ve sıvı stabilizanlar ayrı bir otomatik sıvı dozajlama sistemiyle tartılır ve doğru zamanda miksere verilir.
- Ekleme sırası: Katkıların mikserde hangi sırayla ve hangi sıcaklıkta ekleneceği karışım kalitesini etkiler. Ayrıntılar için PVC katkı ekleme sırası yazımızı okuyabilirsiniz.
- Reçete kayıtları: Otomatik toz dozajlama sistemi reçeteleri bir kez tanımlar; ürün değişiminde yalnızca ilgili reçete seçilir ve her şarj aynı oranlarla tartılır.
Sonuç
phr, PVC reçetesinin ortak dilidir: reçine her zaman 100’dür, katkılar buna göre yazılır ve şarj ağırlığına basit bir oranla çevrilir. Reçetenin her şarjda aynı uygulanması ise doğru tartıma ve iyi bir mikser prosesine bağlıdır. Reçetenize uygun dozajlama ve karışım hattı için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
phr ne demek?
phr, "parts per hundred resin" yani 100 birim reçineye karşılık eklenen katkı miktarıdır. PVC reçinesi 100 phr kabul edilir; örneğin 3 phr stabilizan, her 100 kg reçine için 3 kg stabilizan demektir.
phr yüzdeye nasıl çevrilir?
Bir bileşenin yüzdesi, phr değerinin reçetenin toplam phr değerine bölünüp 100 ile çarpılmasıyla bulunur. Toplamı 150 phr olan bir reçetede 100 phr reçine, karışımın yaklaşık yüzde 66,7’sidir.
Mikser şarjında her bileşenin miktarı nasıl hesaplanır?
Bileşenin miktarı = şarj ağırlığı × (bileşenin phr değeri ÷ toplam phr). Şarj ağırlığı değişse de phr değerleri aynı kalır.
Erk PVC Makine reçete hazırlıyor mu?
Hayır. Reçeteler müşterinin ürün standardına ve hammadde tedarikçilerinin önerilerine göre belirlenir. Erk, reçetenin her şarjda doğru tartılması ve karıştırılması için dozajlama ve mikser hattını tasarlar.
